Vliegerstroom duurzaam alternatief voor ‘fossiel’ zonder subsidie

Een lichtgewicht kunststof vleugel die met een soort luchtballet duurzame energie opwekt via een generator op de grond. Met zo'n prototype voor ‘vliegerstroom' was het Gelderse bedrijfje e-kite een van de winnaars van Energy Fest, het Europese start-up event gericht op de energiesector dat onlangs plaatsvond in Amsterdam. Eind 2018 wil de Barneveldse start-up met een 100 kilowatt-model de markt op. Maar commercieel-directeur Max ter Horst denkt tegenover Energiepodium ook al hardop na over een systeem van 1,5 tot 2 megawatt.

Hoe werkt een e-kite precies? 

"Je wekt stroom op doordat de wind de ultra light vleugel van het grondstation wegtrekt. Die trekkracht drijft via twee kabels naar het grondstation daar een generator aan. Zijn de kabels helemaal uitgerold, dan haalt het grondstation ze in tot de beginpositie en begint de opwekkingscyclus opnieuw. Valt de wind helemaal weg, dan dokt de vleugel met behulp van vier propellertjes automatisch op het grondstation. Omgekeerd brengt die ingebouwde drone de vleugel ook volledig autonoom in de lucht als het weer waait."

 

E-Kite heeft nu een werkend prototype van 50 kW, wat is de volgende stap? 

"Het prototype functioneert nog niet volledig autonoom. De rest van dit jaar staat in het teken van het volledig automatiseren van alle vluchtprocedures en van het opvoeren van de stroomproductie. Daarvoor moeten we het vleugelontwerp verder optimaliseren en het vliegpatroon nog wat aanpassen, want hoe je vliegt heeft ook impact op hoeveel stroom je genereert. 2017 en 2018 staan in het teken van het uitontwikkelen en demonstreren van ons eerste commerciële model van 100kW, met een vleugeloppervlak van tussen de 15 en 20 vierkante meter. Dat willen we eind 2018 in de markt gaan zetten." 

 

Wat zijn potentiële klanten en wat betalen die straks voor een e-kite? 

"Een 100kW-systeem is typisch bedoeld voor decentrale opwekking. Je genereert er energie mee voor honderd huishoudens. En het is geschikt voor boeren die veel stroom verbruiken, zoals kippen- en varkensboeren voor ventilatie, en voor fruittelers met veel koeling. Of voor waterzuiveringsinstallaties die dag en nacht stroom verbruiken en in het buitengebied zitten met voldoende ruimte om te vliegeren. Qua kosten moet je dan inclusief netaansluiting denken aan ruim 250.000  euro. De investeringskosten zijn dus vergeleken met een windturbine laag. En een e-kite levert per kW vergeleken met een windmolen en zonnecellen ook meer stroom doordat je er hoger mee kunt vliegen, waar het harder waait. Verder kent deze technologie grote schaalvoordelen, dus daarom willen we straks ook grotere systemen gaan bouwen met nog lagere opwekkingskosten."

Wanneer komen die grotere systemen er?

"Het is een radicaal nieuwe technologie, vandaar dat we relatief klein beginnen, met 100 kW. Dat drukt de ontwikkelkosten en risico's en je  vindt eerder klanten van het eerste uur. Maar de techniek leent zich uitstekend voor opschaling en we willen dus zo snel mogelijk naar een systeem in de orde van een halve megawatt (MW). Dat wekt stroom op tegen lagere kosten dan turbines met een vermogen van 2 en 3 MW die je nu voor op land in de markt ziet. Uiteindelijk willen we naar systemen van 1,5 tot 2 MW, met opwekkingskosten lager dan die van elektriciteitscentrales op gas en kolen. Dat is de heilige graal, want dan heb je geen subsidies meer nodig voor het rendabel opwekken van windenergie." 

 

Legt de windturbine het straks af tegen de e-kite?

"Ons doel is allereerst dat we voor fossiele brandstoffen een alternatief willen bieden dat niet afhankelijk is van subsidie. Dat onze technologie geen fundering vergt, maakt het daarnaast met name voor wind op zee een hele interessante mogelijkheid, want daar zijn funderingen extra duur. En doordat het grondstation als afgesloten systeem op een ponton drijft, kun je er op zee ook windenergie mee genereren op plekken waar het plaatsen van een fundering helemaal onbetaalbaar is."

 

In hoeverre vormt investeringskapitaal nog een probleem?

"Geld is voor een startup altijd een issue, zeker in duurzame energie en met best nog wel een stevige technische ontwikkeling voor de boeg. We prijzen ons gelukkig met een aantal business angels, rijke ondernemers die voor een aantal tonnen in het bedrijf hebben geïnvesteerd in het bedrijf. En van EZ kregen we een significant bedrag aan innovatiekrediet. Bij elkaar hebben we tot nu toe zo'n €1 miljoen opgehaald. Ons plan is nu nog eens zo'n 1,5 miljoen euro op te halen bij durfinvesteerders en provinciale participatie maatschappijen. Na de zomer hopen we op de reis naar Silicon Valey die we met de Energy Fest start-up competitie wonnen ook Amerikaanse investeerders te interesseren."

 

Staan procedurele hindernissen het succes van e-kite nog in de weg?

"Als je een kite-power systeem in bedrijf wil nemen, heb je ten eerste een omgevingsvergunning nodig (voorheen bouwvergunning). Dat gunningstraject is niet veel anders dan bij een windturbine. Wij zitten bijvoorbeeld zelf nu voor een demonstratiesite bij Hoeksche Waard middenin zo'n procedure en dat proces loopt goed. Daarnaast heb je met ons systeem te maken met de regeling kabelvliegers uit het luchtvaartregelement. Die legt een hoogtebeperking op tot 100 m. Dat zouden wij graag  opgerekt willen zien tot 200 of 250 meter omdat hoe hoger de kite gaat, hoe meer stroom die opwekt." 

 

Gooit ‘not in my backyard' (NIMBY) straks geen roet in het eten?

"Kite power-technologie heeft het voordeel dat er geen mast in het landschap staat, het geluidsniveau lager ligt dan bij een windturbine, en ook vogels en vleermuizen er ook minder onder lijden. Wat niet wil niet zeggen dat er geen nimby-effecten zullen zijn want je ziet natuurlijk wel een vleugel in de lucht achtjes draaien. Toepassing op land op grotere schaal zie ik daarom vooral gebeuren in grotere landen als Canada, Brazilië en de VS, en in Europa in Scandinavië. En het is ook een reden om uiteindelijk ermee offshore te gaan."  

 

Energy Fest werd georganiseerd door Shell, DSM, Eneco, Rockstart, Sungevity en Salesforce als onder deel van het Startup Fest Europe van 24 tot 28 mei in het Shell Technology Centre Amsterdam.